Objets d'Art

Gesigneerde plaquette met parelmoer inlegwerk

Periode

ca. 1660

Materiaal

leisteen, parelmoer

Afmetingen

(hoogte) 26.00cm. (breedte) 32.00cm.

Beschrijving

Deze met parelmoer ingelegde leisteen plaquette is vervaardigd door Jan Visscher getuige de signatuur waarin zijn naam voluit te lezen is. Te zien zijn drie verschillende soorten vogels en vier insecten. De vogels zittend op takken, drie insecten daar boven vliegend, de middelste vogel op het punt een insect te verorberen. Het geheel wordt geflankeerd door bloeiende planten. De details van vogels, insecten, planten en bloemen zijn gegraveerd in het parelmoer.
In zijn voorkomen doet deze plaquette sterk denken aan het werk van de beroemde parelmoerwerker Dirck van Rijswijck (1596-1679) uit Amsterdam. Deze Van Rijswijck maakte in de jaren 50 en 60 van de zeventiende eeuw furore met in leisteen ingelegde schilderijen en tafelbladen. De dichter Vondel prees Van Rijswijcks werk in een gedicht en Cosimo de Medici (1642-1723) bezocht zijn atelier in 1667.
Hoewel over Jan Visscher niets met zekerheid te zeggen valt, wordt aangenomen dat hij een leerling was van Dirck van Rijswijck. Gezien de hoge kwaliteit van de gravering is gesuggereerd dat deze meester dezelfde is als de graveur Jan (Johannes) (De) Visscher (1633-na 1692 ) die bekend is door zijn prenten naar het werk van Nicolaes Berchem (1620-1683) en andere zeventiende eeuwse Nederlandse meesters. Hij werd geboren in Haarlem en verhuisde in 1658, toen Dirck van Rijswijck op het hoogtepunt van zijn carrière was, naar Amsterdam.
Als graveur was hij bekend met de gereedschappen die parelmoerwerkers gebruikten, aangezien deze hetzelfde zijn als de werktuigen die voor het graveren van koperplaten gebruikt werden. Het feit dat hij op latere leeftijd nog schildersleerling werd geeft aan dat hij openstond voor nieuwe technieken en uitdagingen. In 1692 werd hij op 56 jarige leeftijd leerling van de schilder Michiel Carreé (1657-1727), een schilder die werkte in de manier van Nicolaes Berchem.

Dergelijke ingelegde plaquettes zijn zeldzaam. Van de hand van Jan Visscher zijn er slechts drie bekend. Een in het Rijksmuseum, een in het Württembergisches Landesmuseum in Stuttgart en deze derde. De vroegste vermelding van een plaquette van Jan Visscher is op de Historische tentoonstelling van Amsterdam in 1876. Daar wordt de plaquette die zich nu in het Rijksmuseum bevindt, beschreven. De plaquette in het Rijksmuseum vertoont grote overeenkomsten met deze plaquette, Ook hier zijn drie vogels te zien en enkele insecten. Alleen is het loof aan weerskanten veel minder uitgewerkt.

Provenance:
Aronson Antiquairs Amsterdam 1971, vgl Catalogus Delft 23e kunst en antiekbeurs p. 71