Objets d'Art

Een tafelstuk voor de Wereldtentoonstelling in Wenen 1873

Periode

1873

Materiaal

verzilverd en verguld brons

Afmetingen

(diameter) 45cm.

Beschrijving

Het tafelstuk wordt gevormd door een grote tazza, waarboven zich op een hoge voet een vaasvormige wijnkoeler met deksel bevindt.
De verzilverde tazza staat op een geprofileerde voet; de wijde schaal is aan de buitenrand gedecoreerd met een vuurvergulde rand met acanthusbladmotief. De binnenrand is versierd met een motief van laurierblad in vuurverguld brons.
Rondom de geprofileerde voet van de wijnkoeler zijn vier Indianenkrijgers geplaatst op een basis met een vuurvergulde rand met bladmotief.
De geknielde Indianen dragen een lendenschort van veren en een dierenvel op de rug. Het lange haar is getooid met een veer en hun bovenarmen zijn versierd met banden met munten. In hun rechterhand dragen zij ieder een dubbele hamer, de linker vuist is gebald en de gezichten dragen een geconcentreerde uitdrukking.
De verzilverde wijnkoeler is gedecoreerd met twee (niet gegraveerde) medaillons hangend aan strikken aan een knop. De medaillons zijn aan elkaar verbonden door guirlandes en festoenen met vruchten. De onderste rand van de koeler is versierd met vier schelpmotieven. De geprofileerde bovenkant toont een rand met bladmotief. Het geheel wordt bekroond door een deksel dat gedecoreerd is met acanthusblad. Het handvat van de deksel wordt gevormd door een zittende Indiaan die een vredespijp rookt. Hij is gekleed zoals de Indianen boven de tazza, maar zijn haren en hoofdtooi verschillen van die van de krijgers. Hij verbeeldt een stamhoofd dat vrede wil en belichaamt mogelijk de 19e-eeuwse versie van de “noble sauvage”.
Alle decoraties op dit tafelstuk inclusief de Indianen, zijn vervaardigd van vuurverguld, geciseleerd brons. De tazza en de koeler zijn van verzilverd brons.

Het tafelstuk was bedoeld als middenstuk op een fraai gedekte tafel. Op de tazza werd, mogelijk geconfijt, fruit gepresenteerd en in de koeler zal een fles wijn hebben gestaan. Misschien werd het stuk ook, om er vaker van te kunnen genieten, tijdens ontvangsten gebruikt voor het presenteren van oesters; ook dan zal in de koeler een fles wijn of champagne hebben gestaan.
Tafelstukken staan in een lange traditie: zij werden al in de 15e eeuw vervaardigd. Op tafels stond tijdens banketten prachtig pronkvaatwerk dat getuigde van de welvaart en overvloed van de eigenaar, die al dat goeds aan zijn gasten aanbood.
Iconografisch gezien sloten tafelstukken bij die bedoeling aan want het centrale decoratiethema van eet- en ontvangstruimtes was vaak: “vrede brengt welvaart en overvloed”.
In dit tafelstuk zien we de vrede op een romantische manier verbeeldt door het Indiaanse stamhoofd met zijn vredespijp. De welvaart blijkt uit het rijke materiaal van dit tafelstuk: brons, zilver en goud en de fraaie en zorgvuldige manier van decoreren.
De overvloed blijkt uit de koeler met de schelpen die staan voor het water dat vruchtbaarheid en dus overvloed brengt. Overvloed blijkt eveneens uit de guirlandes en festoenen met hun vruchten en die overvloed zal zeker nog benadrukt zijn door de mooi gepresenteerde vruchten op de tazza en de wijn in de koeler.

De firma Auguste Klein was gevestigd in Wenen en vervaardigde fraaie en luxueuze bronzen voorwerpen. De Parijse winkel van Auguste Klein “Magasins Auguste Klein de Vienne” bevond zich in 1867 op de Boulevard des Capucines.

De wereldtentoonstelling van 1873 (de vijfde sinds de eerste Expo in 1851 te Londen plaatsvond), werd in het Weense Prater gehouden. Bedrijven uit alle 35 deelnemende landen presenteerden er hun nieuwste uitvindingen en producten. Wereldtentoonstellingen waren gericht op het bevorderen van internationale handelsbetrekkingen en het propageren van de eigen technische en culturele vooruitgang.
De Weense tentoonstelling werd bovendien geïnspireerd door de ontspanningspolitiek van de Oostenrijkse regering na de Frans-Pruissische oorlog van 1870-1871.
Mogelijk refereert het stamhoofd met zijn vredespijp op dit tafelstuk op subtiele wijze ook aan deze, op goede verstandhouding gerichte Oostenrijkse politiek.

signatuur:
Gegraveerd in het deksel: Auguste Klein et Cie. Exposition de Vienne 1873.