Adr. Arentzen

Periode

ca. 1680-1720

Materiaal

Olieverf op doek. Recente robbellijsten van ebbenhout met schildpad

Afmetingen

(hoogte) 69.00cm. (breedte) 57.00cm.

Beschrijving

Twee pendantportretten van een man en een vrouw. De eigenlijke portretten binnen een ovaal omringd door een bloemkrans die het rechthoekig staand formaat vult.
De man van rechts geschilderd met toegewend gezicht. Hij heeft een allongepruik op en is informeel gekleed in een kamerjas of “Japonse rok“ met jabot, zoals we dat in het laatste kwart van de 17e en de eerste decennia van de 18e eeuw wel vaker op portretten tegenkomen. De Japonse rok van soepele (gewoonlijk zijden) stof werd vanaf ca. 1675 door aanzienlijke leden van de burgerij publiekelijk gedragen, als een teken van bevrijding van het lichaam uit formele en beweging belemmerende kleding. Dat men zich laat potretteren in een kamerjas is een “statement” waarmee men zijn sociale status benadrukte. De man is afgebeeld staand voor een balustrade. Rechts van hem staat een zuil, op de basis daarvan de signatuur van A. Arentsen. Links achter de man een landschap met bomen.
De vrouw is eveneens van rechts geschilderd met naar links toegewend gezicht en staand voor een balustrade. Zij heeft een takje met rozen in haar rechterhand. De vrouw is iets formeler gekleed dan de man, en toont zich met haar zijden japon en parels als een waardig lid van de deftige burgerij. Evenals haar kleding plaatst ook het kapsel de vrouw in de periode 1680-1720. Links achter haar zien we een landschap met loofbomen, rechts een klassieke tuinvaas op een piedestal. Op het middendeel van de vaas zijn spelende kindertjes zichtbaar.
Het takje met rozen in de hand van de vrouw en de vele rozen in de bloemenkransen om beide portretten doen veronderstellen dat we met huwelijksportretten te doen hebben. Die veronderstelling wordt bevestigd door de symboliek van enkele andere bloemen. Door de anjers die op veel huwelijksportretten de trouw verbeelden, maar vooral door de zonnebloemen die zo prominent aanwezig zijn: op het mansportret bovenaan, en op het portret van de vrouw aan de onderkant. De zonnebloem is een symbool van toewijding en liefde want “zoals de zonnebloem meedraait met de zon, zo wendt de minnaar zich steeds tot zijn beminde”.
De zuil op het mansportret en de spelende kindertjes op de vaas in de pendant, gecombineerd met de kransen van bloemen vol betekenis, verduidelijken het verhaal van trouw in de liefde nog eens. De zuil is een symbool van sterkte en standvastigheid en past als zodanig natuurlijk bij de man. Het rozentakje in de hand van de vrouw en de kindertjes op de vaas (die we mogelijk als amores kunnen beschouwen) spreken overduidelijk van liefde.
Deze portretten werden ongetwijfeld ter gelegenheid van het huwelijk van de afgebeelde personen geschilderd en staan in een traditie van huwelijksportretten waarop dezelfde symbolen voorkomen.